نسخه شماره 3576 - 1385/09/23 - پنجشنبه - نخستين روزنامه اقتصادي ايران

 مديرکل دفتر تثبيت شن و بيابان زدايي اعلام کرد:
 100 ميليون هکتار ازاراضي ايران در معرض بيابان زايي 
نويسنده : مسعود سعيدطاهري

گروه کشاورزي, مسعود سعيدطاهري- حدود 100 ميليون هکتار از اراضي کشور در عوض خصوص پديده بيابان  زايي قرار دارند . 
به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد در ميزگرد "بيابان و بيابان  زايي 2006 "مهندس غلامعباس عبدي  نژاد مديرکل دفتر تثبيت شن و بيابان  زدايي گفت: در حال حاضر 73 درصد کل مراتع جهان در  حدود 3/3 ميليارد هکتار در معرض تهديد تخريب قرار دارند. ضمن آن  که غيرقابل استفاده شدن 5 تا 7 ميليون هکتار از اراضي حاصل  خيز جهان در سال از نتايج پديده بياباني است .
وي با اعلام آن  که سالانه 42 ميليارد دلار خسارت ناشي از پديده بياباني به محصولات کشاورزي جهان وارد مي  آيد افزود: در ايران حدود 100 ميليون هکتار از اراضي در معرض پديده بيابان  زايي هستند به طوري  که حدود 75 ميليون هکتار در معرض فرسايش آبي 20 ميليون هکتار در معرض فرسايش بادي و 5 ميليون هکتار در معرض تخريب شيميايي قرار دارند  .
عبدي  نژاد عنوان کرد: خسارت ناشي از فرسايش بادي سالانه بالغ بر حدود 100 ميليارد تومان در کشور است ضمن آن  که ميزان برداشت از آ  ب  هاي زيرزميني 6 ميليارد مترمکعب در سال است که اين ميزان بيش از تغذيه است .
وي با بيان آن  که حدود 43/4 ميليون هکتار در مراتع کشور به دليل تخريب يا تحليف زياد از اندازه دام  ها از بين مي  روند در ادامه با اشاره به عضويت ايران در کنوانسيون مقابله با بيابان  زايي ادامه داد: هدف از تشکيل کنوانسيون مقابله با بيابان  زايي و کاهش اثرات خشک  سالي در کشورهايي است که به طور جدي به پديده خشک  سالي و بيابان  زايي دچار هستند .
مديرکل دفتر تثبيت شن و بيابان  زايي با اشاره به تعهدات ايران نسبت به کنوانسيون مقابله با بيابان  زايي تصريح کرد: تعهد عمومي ايران در اين کنوانسيون ارايه شيوه جامع  نگر با توجه به مسايل اجتماعي اقتصادي زيست  محيطي و همکاري  هاي زيرمنطقه  اي منطقه اي و بين  المللي است و در بعد تعهدات اختصاصي بايد مقابله با بيابان  زايي با شناساييي عوامل اصلي و مشارکت مردم انجام شود .
وي با بيان آن  که شش وزارتخانه نفت نيرو علوم تحقيقات و فن  آوري وزارت امور خارجه وزارت کشور و جهادکشاورزي و پنج سازمان مديريت و برنامه  ريزي زمين  شناسي هواشناسي محيط زيست و ميراث فرهنگي در کميته ملي مقابله با بيابان  زايي عضويت دارند افزود: از طريق کميته ملي اقدامات در راستاي تعهدات کنوانسيون ملل متحد براي مقابله با بيابان  زايي انجام مي  شود .
عبدي  نژاد در رابطه با وجود پديده بياباني در منطقه  اي در حسن آباد بيرجند اعلام کرد: مقابله با اين پديده در 144 هزار هکتار و 30 روستا در منطقه حسن آباد بيرجند با مشارکت مردم و مشارکت مالي ايران و سازمان جنگل  ها به مراتع و آبخيزداري و صندوق تجهيزات جهاني از سال 82 آغاز و تا پايان سال 87 ادامه مي  يابد. ضمن آن  که اعتبار اين پروژه بالغ بر 1/7 ميليون دلار است و سهم صندوق تمهيدات جهاني از اين مبلغ 720 هزار دلار است  .
وي با اشاره به عملکرد دفتر تثبيت شن و بيابان  زدايي خاطرنشان کرد: تثبيت ماسه  هاي روان و بيابان  زدايي و نيز جلوگيري از بياباني شدن در 5 ميليون هکتار از اراضي انجام شده به طوري  که حدود 2/1 ميليارد هکتار جنگل  هاي دست کاشت و حدود 54 پارک جنگلي بياباني با مساحت حدود 6 هزار 166 هکتار از چهل سال پيش تاکنون ايجاد شده است  .

90 درصد از اراضي ايران تحت تخريب فرسايش بادي و آبي قرار دارند

در ادامه  دکتر حسن احمدي عضو کميته علوم تکنولوژي کنوانسيون بيابان زدايي دانشکده منابع طبيعي دانشگاه تهران گفت: بيابان  زدايي با دو هدف کاهش تخريب سرزمين و احيا» زمين  هاي تخريب شده و يا در معرض تخريب انجام مي  شود; لذا در گام نخست بايد برنامه  اي ملي در اين راستا شناسايي و ارايه شود.
وي، با اعلام آن که سالانه 12 ميليون هکتار از ارضي کشاورزي در دنيا تخريب مي  شود افزود: 40 درصد مساحت سطح زمين در اقليم  هاي خشک و نيمه خشک قرار دارد که 70 درصد اين ميزان در معرض بيابان شدن است.
احمدي تصريح  کرد: 90 درصد از سطح اراضي ايران تحت تخريب فرسايش بادي و آبي قرار دارند. به طوري که طي سه سال گذشته ميزان فرسايش بادي معادل 22 کانون بحران بوده که اين ميزان در سال گذشته به 40 کانون بحران رسيده; ضمن آن که ميزان فرسايش طي اين مدت 400 درصد رشد داشته است.
وي، با اشاره به سهم فرسايش در ايران گفت: 40 درصد از اراضي کشور تحت تاثير فرسايش کم يعني زير 10 تن در هکتار 25 درصد تحت تاثير فرسايش متوسط (بين 25 تا 50 تن در هکتار) و 12 درصد يعني بيش از 50 تن در هکتار تحت تاثير فرسايش شديد قرار دارند.
احمدي، به تدوين مدلي تحت عنوانIMDPA  از سوي سازمان جنگل  ها و مراتع و آبخيزداري در سال 83 اشاره کرد و گفت: اين مدل از 9 معيار و 36 شاخص براي ارزيابي بيابان  زدايي تشکيل شده که در تمام مناطق ايران قابل اجرا است.
در ادامه ميزگرد بيابان و بيابان  زدايي دکتر عطا رضايي، رييس گروه تحقيقات بيابان موسسه تحقيقات جنگل  ها و مراتع کشور گفت: تنها کنوانسيوني که بيش از 180 کشور در آن عضو هستند، کنوانسيون ملل متحد براي مقابله با بيابان  زايي است. به طوري که از اين تعداد کشورها در 60 کشور امر بيابان  زايي اصلا اتفاق نمي  افتد و اين کشورها براي ايجاد حاشيه امن و جلوگيري از عوارض اين پديده از جمله فقر و مهاجرت به اين کنوانسيون پيوسته  اند.
وي، با بيان اين که بار مهاجرت افغانستان به دليل فقر و بيابان  زايي را ايران به دوش مي  کشد افزود: عواملي نظير کمبود آب شيرين امنيت غذايي و بيابان  زايي و تخريب، سه چالش در بعد جهاني است و در ايران به دليل موقعيت جغرافيايي و رشد جمعيت بيابان  زايي و تخريب تشديد شده است.
به گزارش جهان اقتصاد ،رضايي پديده بيابان  زايي را چند وجهي ارزيابي کرد و افزود: براي مقابله با پديده بيابان  زايي در کشور لازم است در بخش  هاي تحقيقاتي و اجرايي با توجه به پتانسيل  هاي موجود در مناطق و منابع برنامه  ريزي شود که در اين راستا تغيير الگوي معيشت منطقه بايد مورد توجه قرار گيرد. به طوري که شهرستان يزد با 50 ميلي  متر بارندگي، داراي چهره بياباني است که با تغيير معيشت و دست يافتن به منابع توليدي بيولوژيک پايين، فشار کمتري را بر منابع آب و خاک وارد مي  آورد.
 183 کانون بحران بيابان  زا در کشور شناسايي شد

عباسعلي عبدي  نژاد معاون امور مراتع و خاک سازمان جنگل  ها و مراتع و آبخيزداري نيزدر رابطه با تعداد کانون  هاي بياباني در کشور در جمع خبرنگاران گفت: 183 کانون بحران در 17 استان کشور تاکنون شناسايي و مشخص شده که اين ميزان کانون تعداد 85 شهرستان و 17 استان را در بر مي  گيرد .
وي تصريح کرد: در برنامه چهارم توسعه کنترل نقاط بحران در 1/5 ميليون هکتار از اراضي کشور انجام مي  شود ضمن آن  که تاکنون فقط 30 درصد اعتبارات پيش  بيني شده براي انجام اين امر اختصاص يافته است . 
در ادامه دکتر حسن احمدي عضو کميته علوم تکنولوژي کنوانسيون بيابان  زدايي دانشکده منابع طبيعي دانشگاه تهران در پاسخ به سوالي مبني بر ميزان اراضي که سالانه دچار بيابان  زايي در کشور مي  شوند بيان کرد: از آنجايي که علاوه بر مناطق خشک و نيمه  خشک مناطق مرطوب کشور نيز با پديده بيابان  زايي روبه  رو هستند ; لذا بررسي دقيقي از ميزان بيابان  زايي اراضي در کشور وجود ندارد ; ولي حدود 80 ميليون هکتار از اراضي کشور تحت تاثير فرسايش آبي 12 درصد از اراضي يعني بيش از 50 تن در هکتار در معرض تخريب 40 درصد اراضي در معرض فرسايش کم و 20 تا 25 ميليون هکتار در معرض فرسايش بادي قرار دارند  .
همچنين مهندس ناصر مقدسي معاون امور مناطق خشک و نيمه خشک و مراتع و خاک سازمان جنگل  ها و مراتع و آبخيزداري اقدامات بيابان  زايي در کشور را موثر و بازدارنده توصيف کرد و با اعلام آن  که کانون بحران  هاي جديد نخواهيم داشت ادامه داد: اقدامات دفتر بيابان  زايي و تثبيت شن در راستاي مديريت بحران انجام مي  شود و آنچه براي ما داراي اهميت است جلوگيري از ايجاد و تداوم کانون  هاي بحران است که با مديريت منابع آب و الگوي کشت مناسب از به  وجود آمدن کانون  هاي بحران جديد ممانعت به عمل مي  آوريم .
وي با اشاره به انجام اقدامات بيولوژيکي و فيزيکي بازدارنده در درياچه هامون طي 4 سال اخير افزود: سهم عمده اعتبارات بيابان  زايي توسط دولت تامين مي  شود و تعداد معدودي پروژه با مشارکت UNDP   انجام شده ضمن آن  که درصدديم تا منابع بخش خصوصي به ويژه مردم در مقابله با پديده بيابان  زايي جذب شود .
مقدسي اعتبارات اختصاص يافته را براي دست  يابي به اهداف برنامه چهارم در راستاي بيابان  زايي اندک دانست و تاکيد کرد: در کشور ما براي مقابله با پديده بيابان  زايي مديريت بحران انجام مي  شود در حالي  که بايد مديريت ريسک را نيز در نظر گرفت . 
ويتصريح کرد: سياست سازمان جنگل  ها و مراتع آبخيزداري بهره  گيري از تشکل  ها است به طوري  که جوامع ملي به عنوان بهره  برداري اصلي سازمان  هاي غيردولتي تشکلي نظير تشکل مرتع  داران در کنوانسيون سازمان ملل براي مقابله با بيابان  زايي به عنوان شبکه ملي داراي نقش موثر و مهمي هستند .
وي با بيان آن  که بر اساس تکليف برنامه چهارم توسعه بايد در 1/5 ميليون هکتار از کانون  هاي بحران بيابان  زا اقدامات لازم انجام شود افزود: سالانه بايد 300 هزار کار در کانون  هاي بحران بيابان  زا انجام شود که با توجه به تخصيص اعتبارات با تحقق اين امر فاصله زيادي داريم ;   لذا تخصيص کامل اعتبارات در متمم بودجه بايد منظور شود  .

 


نسخه چاپي ارسال به دوستان